Bloom
AGENCIJA ZA ZAŠTITU ŽIVOTNE SREDINEE

uspostavlja nacionalnu mrežu stanica radi praćenja koncentracija alergenog polena

na teritoriji Crne Gore.

Mjerne stanice

za POLEN

press to zoom

press to zoom

press to zoom
1/8

Koncentracija alergenih polena u vazduhu se mjeri više od 20 godina u Evropi uređajima tzv. "klopkama" za polen. Jedno mjerno mjesto reprezentuje teritoriju od 30 do 50km u prečniku, u zavisnosti od orografije terena. Danas u zemljama Evropske unije postoje veoma razgranate mreže stanica za praćenje koncentracije polena.

Presudnu ulogu u nastanku osjetljivosti na polene ima genetska predispozicija (35-70%). Mutacije na više genskih lokusa na hromozomima 5,6,7,11,12,14,16 i 33 uslovljavaju atopiju, odnosno skretanje Th limfocita od nealergijskog fenotipa I ka alergijskom fenotipu II, uz povećanu produkciju antitijela klase IgE, što dovodi do senzibilizacije organizma na određene antigene, među njima i polene.

POLEN...

Polen biljaka je za čovjeka jedan od najznačajnijih alergena u vazduhu. Polenova zrna kod više od 20 posto ljudske populacije (svaki peti čovjek) izazivaju alergijske reakcije (bronhitis, konjuktivitis, dermatitis, polensku kijavicu), dok u slučaju dugotrajnog i višegodišnjeg izlaganja visokim koncentracijama jedan dio ljudske populacije obolijeva od hroničnog bronhitisa i bronhijalne astme. Zagađenje vazduha u urbanim, industrijskim sredinama doprinosi pojačanom alergijskom djelovanju aeropolena. Svjetska zdravstvena organizacija je upozorila da će različite vrste alergijskih reakcija kod ljudi biti bolest savremenog čovječanstva u 21 vijeku.

Analize u svim mjernim stanicama se vrše u skladu sa uslovima usvojenim od strane Internacionalne asocijacija za aerobiologiju IAA (International Association for Aerobiology). Oprema, metod rada i stručni kadar su usuglašeni sa Evropskim standardima.

 

Aeropolen se sakuplja kontinuiranom volumetrijskom metodom (Hirst 0,1952). Nakon kvalitativnog i kvantitativnog pregleda aeropolena rezultati su izraženi kao broj polenovih zrna u m3 vazduha.

 

Koncentracija polena se određuje za jedan dan, a definiše za: nedjelju, određenu dekadu, mjesec, sezonu i cijelu godinu, za svaku biljnu vrstu pojedinačno, odnosno za sve biljke koje produkuju alergeni polen.

 

Početak i završetak polinacije mogu iz godine u godinu znatno da se kolebaju, zavisno od vremenskih prilika.

 

Vrši se identifikacija polena 26 biljnih vrsta (lijeska, jova, tisa/čempresi, brijest, topola, javor, vrba, jasen, breza, grab, platan, orah, hrast, dud, živa ograda, bor/jela/smrča, konoplja/hmelj, trave, lipa, bokvica, kiselica, koprive, štira, parijetarija, pepeljuge/štirovi, pelin, ambrozija, maslina).

 

Vremenski period tokom kojeg se vrši kontinuirano uzimanje uzoraka takođe je definisan od strane Međunarodnog udruženja za aerobiologiju. U klimatskim uslovima naše zemlje ovaj period započinje oko 1. februara (vrijeme početka cvjetanja lijeske i jove) i traje do prvih dana novembra (završetak cvjetanja pelina i ambrozije).

METODOLOGIJA I NAČIN RADA

Mjerenja obuhvataju tri sezone cvjetanja:

 

  • Sezona cvjetanja drveća - od februara do početka maja

  • Sezona cvjetanja trava, borova i lipe  - od maja do druge dekade jula.

  • Sezona cvjetanja korova – od  druge polovine jula do novembra.

Tabela prikazuje alergene biljke sa definisanim stepenom alergenosti kao i periodom cvjetanja u odnosu na familiju, rod i vrstu alergenih biljaka.